Alireza Eftekhari
علیرضا افتخاری در دهمین روز از فروردینماه سال ۱۳۳۷ در شهر تاریخی اصفهان و در خانوادهای نه چندان مرفه اما بسیار هنردوست دیده به جهان گشود. گرچه وضعیت مالی خانواده چندان مساعد نبود، اما شور و اشتیاق به هنر در فضای خانه موج میزد و همین امر، زمینه را برای پرورش استعدادهای نوجوان فراهم میکرد. او نخستین گامهای خود در دنیای موسیقی را از همان دوران کودکی و با فراگیری نوازندگی ویولن نزد استاد طباطبایی برداشت. اما نقطهٔ عطف زندگی هنری او، ورود به محضر درس یکی از بزرگترین اساتید آواز ایران، تاج اصفهانی بود. افتخاری از دوازدهسالگی، فراگیری ردیفها و ظرایف آواز اصیل ایرانی را بهطور جدی نزد ایشان آغاز کرد. او پس از آن، دانش و مهارت خود را در مکتب دیگر بزرگان موسیقی ایران همچون جلیل شهناز و حسن کسایی تکمیل نمود. شایان ذکر است که علیرغم پرداختن حرفهای به موسیقی، تحصیلات آکادمیک را نیز رها نکرد و در رشتهٔ مهندسی راه و ساختمان (معماری) به تحصیل پرداخت. زندگی شخصی علیرضا افتخاری، برخلاف بسیاری از هنرمندان، از همان دوران جوانی و با پیوندی سنتی و عاشقانه گره خورده است. او در سنین جوانی، با دختردایی خود ازدواج کرد. این ازدواج که با ثبت رسمی آن در تاریخ پنجم مردادماه ۱۳۵۵ (در سن ۱۸ سالگی) همراه بود، نقطهٔ آغازی بر زندگی مشترکی شد که تا به امروز پایدار مانده است. او همواره بر تقدم آرامش و شادی همسر در کانون خانواده تأکید داشته است. ثمرهٔ این ازدواج موفق، سه فرزند دختر به نامهای الهام، مرجان و آوا است. افتخاری دربارهٔ فرزندانش گفته است: «دختر بزرگم الهام، به موسیقی سنتی علاقه دارد و آن را دنبال میکند». نکتهٔ جالب و قابل تأمل در زندگی او، مهریههای فرهنگی و نمادینی است که برای دخترانش در نظر گرفته است؛ نقل است که مهریهٔ یکی از دختران ایشان، حفظ ۴۵۰ غزل از حافظ شیرازی تعیین شده است. فعالیت جدی و حرفهای علیرضا افتخاری در عرصهٔ موسیقی با یک موفقیت چشمگیر و سرنوشتساز رقم خورد. او در سال ۱۳۵۷، درست در آستانهٔ انقلاب اسلامی، در آزمون معتبر موسیقی باربد شرکت کرد و در محضر اساتید بزرگی چون علیاکبرخان شهنازی، داریوش صفوت و علی تجویدی، موفق به کسب رتبهٔ نخست در این آزمون شد. این موفقیت، نام او را بیشازپیش بر سر زبانها انداخت و مسیر حرفهای او را هموارتر ساخت. پس از درگذشت استاد تاج اصفهانی، افتخاری از سال ۱۳۶۰ بهمدت ۱۲ سال به شاگردی نزد غلامرضا دادبه (از شاگردان برجستهٔ تاج) ادامه داد. سپس در سال ۱۳۶۲، به توصیهٔ استاد فرامرز پایور، نخستین آلبوم رسمی خود با نام «آتش دل» را به یاد و احترام استاد فقیدش، تاج اصفهانی، روانهٔ بازار کرد. این آلبوم، سرآغازی بر یکی از پربارترین کارنامههای هنری در تاریخ موسیقی ایران بود. که از آن جمله میتوان به این بزرگان اشاره کرد: پرویز مشکاتیان (حاصل همکاری: آلبومهای «مقام صبر» و «وطن من») حسین علیزاده (حاصل همکاری: آلبوم «راز و نیاز») علی تجویدی عباس خوشدل جلال ذوالفنون فریدون شهبازیان کامبیز روشنروان اگرچه افتخاری اساساً بهعنوان یکی از استوانههای آواز اصیل ایرانی شناخته میشود، اما روحیهٔ نوآور و تجربهگرای او سبب شد تا از اواخر دههٔ ۱۳۶۰ به بعد، بهعنوان یکی از پیشگامان موسیقی «تلفیقی» (پاپ-سنتی) نیز فعالیت خود را گسترش دهد. آثار تلفیقی او با استقبال بسیار گستردهٔ عموم مردم مواجه شد و به محبوبیت روزافزونش دامن زد. این توانایی در تلفیق اصالت و نوآوری، اجرا در دستگاهها و گوشههای مختلف موسیقی سنتی در کنار سبکهای عامهپسند، سبب شد تا از او بهعنوان «مرد هزارچهرهٔ موسیقی ایران» یاد شود. او همچنین اجراهای زندهٔ متعددی در سراسر جهان از جمله در کشورهای ژاپن، آلمان، کانادا و انگلستان برگزار کرده و بهعنوان سفیر فرهنگی موسیقی ایرانی حضوری فعال داشته است. علیرضا افتخاری یکی از پرمخاطبترین و پرفروشترین خوانندگان تاریخ موسیقی ایران به شمار میرود. کارنامهٔ هنری او مملو از آثار ماندگار است و افتخارات متعددی را در خود جای داده است: نخستین آلبوم رسمی: «آتش دل» (۱۳۶۲) آثار شاخص سنتی: «مقام صبر»، «راز و نیاز»، «سرو سیمین»، «یاد استاد»، «نیلوفرانه»، «مهرورزان»، «قلندروار»، «صیاد»، «شور عشق» و بسیاری دیگر آثار شاخص تلفیقی: «مستانه»، «امان از جدایی»، «خنده بارون» و … تعداد آلبومها: انتشار بیش از ۷۰ آلبوم موسیقی افتخارات: کسب رتبهٔ نخست در آزمون باربد (۱۳۵۷) و دریافت نشان چهرههای ماندگار در سال ۱۳۸۹
